Dinsdag
22-10-2019 10:25
Reacties: Zwerven door de Kennemerduinen, over smalle paden
provincie Noord-Holland  vertrekpunt eindpunt NS Overveen (rondwandeling)  afstand 17,5  aantal deelnemers op dit moment 8
 
Reactie dik v. (organisator / kaartlezer)  (23-10-2019)
Hier alvast een verslag van de wandeling van dinsdag door de Kennemerduinen, de fotoos komen later.
De wandeling van dinsdag was allereerst een heel erg gezellige wandeling met mensen met veel animo. Dat bleek wel na de wandeling, toen vrijwel iedereen de tijd had om nog even iets te drinken bij Klein Centraal op het station van Overveen en we nog eenn trein tussendoor voorbij lieten gaan omdat het glas nog niet leeg was. Het was ook duidelijk dat verschillende mensen elkaar goed kenden. De gesprekken gingen door tot in de trein en bij elk station werd uitgebreid afscheid genomen, voorzover de situatie of de tijd dat toeliet. Het was eigenlijk van het begin af aan al een hele sociale ontmoeting: vaak zit ik bij Klein Centraal voor de wandeling in mijn eentje thee te drinken en een krantje te lezen tot iederen met de laatste trein vlak voor de wandeling binnen komt. Nu zaten we er al met zijn vijven geanimeerd bij elkaar. We vertrokken dus iets later dan gepland was.
De Kennemerduinen is voor mij zo n beetje de bakermat van mijn wandelen. In de 80-er jaren liep ik hier soms meerdere keren per week. Voor mij is het de gewoonste plek om te wandelen die er bestaat. Niet toevallig, want het gebied is eigenlijk een grote uitnodiging om te wandelen. Ik kwam rond 1 uur op station Overveen aan en wandelde dan door het duingebied uiteindelijk tot in Duin en Kruidberg en dan terug naar Parnassia waar ik vaak, s winters, aankwam tegen zonsondergang. Over het strand liep ik daarna nog 5 km. naar Zandvoort. In die tijd heb ik eigenlijk het hele gebied leren kennen met alle mooie smalle paadjes die er waren. Afgezien van en gebied rond de Brederodeberg.
De rondwandelingen die ik nu maak zijn nog steeds gebaseerd op deze wandelingen, alleen de laatste jaren niet meer helemaal tot aan Duin en Kruidberg maar ingekort tot het centrale deel van het Kennemerduingebied. Misschien nog eens een wandeling maken langs de Brederodeberg. Maar dan moet de Starreberg vervallen om hem niet te lang te laten worden. Omdat ik er zoveel heb gelopen is het moeilijk de wandeling in te schalen in de graad van mooiheid ten opzichte van andere wandelingen. Wat ik wel kan zeggen is dat in de Kennemerduinen vijf duinenrijen liggen die we overkruisen. Wat veel klimmen en dalen betekent, voor een groot deel, mede dankzij alle gewandel en wandelaars, erg zanderig. Zo kom je op een gebied met opgeteld het meeste hoogteverschil tijdens de wandeling. Volgens de gps van Pieter Jongkind zo n 200 tot 300 meter op een wandeling, jammer dat mijn geheugen dan weer zo onprecies is. Het is, al met al een zeer heuvelig gebied. Meer dan de meeste andere duinen.
Iets anders dat ik door al mijn duinwandelingen inmiddels heb opgemerkt is dat de Kennemerduinen zeer gevarieerd zijn wat plantensoorten betreft en dat betekent weer dat je er bijna elke tijd van het jaar iets bijzonders kan zien. Zo kun je er met het oog op verschillende plantjes in verschillende tijden wandelingen maken. Met vroeg in het voorjaar bijvoorbeeld bijzondere viooltjes, die nog steeds in de beschrijving van de wandeling stonden maar dus eigenlijk hoorden van de wandeling van april kwamen. Ik had vergeten ze uit de tekst te halen. Viooltjes zouden er wel te zien zijn, dacht ik, gewone duinviooltjes die er toch wel moesten zijn op zanderige plakjes. Ik heb er inderdaad 1 gezien, wat denk ik veelzeggend is. (De vraag is dan, voor wat.)
Bij wandelen in de duinen denken we aan wandelen in de natuur, wat klopt. We lopen vrijwel de hele wandeling in het duin over onverharde (zand)paden. De laatste jaren is me ook steeds duidelijker geworden dat we in het duin ook door of over de geschiedenis lopen. Dat je je realiseert dat je over de hoge nieuwe duinen loopt die rond het jaar 1000 zijn ontstaan in een droge winderige periode waarin veel zand werd verstoven. Dat zand stoof, met name aan de binnenduinrand, vaak heen over plaatsjes en buurtjes die daarlagen, waardoor bijvoorbeeld een plaat als Egmond enkele kilometers het binnenland in werd verlegd om niet ondergestoven te raken. In de laatste honderd jaar kennen de duinen ook een geschiedenis van bewoning en gebruik die sporen heeft achtergelaten. Delen waren vaak wildernissen, lange tijd in privebezit.
Zo hebben verschillende duinen hun eigen verhaal. Een bijzonder stukje daarvan is de opgraving van een groep vroeg middeleeuwse boerderijen (van rond de 7e eeuw) met alle bijkomende sporen van bewoning midden in de Kennemerduinen in de vlakte van Groot Olmen. De vorm van het bezoekerscentrum en ook van het museum Huis van Hilde zijn op deze boerderijen gebaseerd. De wind woei enkele jaren de eerste sporen hiervan weer onder het zand vandaan, waarna opgravingen volgden. Daarmee kunnen we uit Overveen vertrekken, langs de Tetterodeweg, en langs de spoorlijn waar ook hele verhalen over zijn te vertellen en langs het bijzondere Joodse begraafplaatsje en door het groenstrookje eromheen waar in het voorjaar o.a. twee wild geurende looksoorten massaal kunnen bloeien maar waar nu niet veel bijzonders te zien was behalve iets verderop reusachtige bloeiende klimop om de bomen gewonden.
In de berm van de Zeeweg staan eigenlijk altijd wel wat bijzondere dingen: kardinaalsmutsen met die aparte soort roze bessen (met oranje zaadjes erin), tamelijk bijzondere stinkende balotte in grote groene kluwen met nog een enkel bloemetje, hemelsleutel, een vetplant, met alleen wat verward groen, een paar mooie avondkoekoeksbloemen... Bij het bezoekerscentrum staan langs het pad heel erg paarse gewone ossetong (vanwege de erg ruwe bladeren) en glad parelzaad, twee tamelijk bijzondere soorten ruwbladigen, vooral op een paar plaatsen in de kalkrijke duinen onder Bergen, zoals hier. We staan even stil bij het bezoekerscentrum naar het model van een 7e eeuwse vroegmiddeleeuwse boerderij. Met zonnepanelen die ze toen nog niet gehad zullen hebben. De achterkant biedt meer gelijkenis denk ik. In het bos rond het wet grazen schapen.
We gaan het vosje de vospaadje op, vroeger trimpad nu gewoon bvoetbad door zo te zien oud hakhoutbos met hier en klusters stammen die uit een (ondergrondse) stronk of stobbe opkomen. Veel voral ook heel kleine paddestoeltjes, dat blijft een van de beelden van de hele dag. Grotere komen af en aan. In ieder geval zie ik gelige amanieten, als ze groen zijn zijn het groene knolamanieten en zijn ze dodelijk giftig, anders valt het wel mee. Verderop wordt ik opgehouden door een prachtige groep helder witte geschubde inktzwammen, een van onze smakelijkste paddestoelensoorten. Volgens alle weerberichten zou er vandaag geen regen zijn had iedereen begrepen, dus de meeste van ons zijn niet echt op regen voorbereid. Toch is er inmiddels een stevige miezer ontstaan. De in de vorm van regen op ons neerdalende oplossende ochtendmist. In het begin gaat het wel. Maar als het later nog een keer begint besluit ik toch mijn regenjack maar even aan te trekken.
Hier is het altijd opletten, een smal pad gaat van de brede weg af het duin in, wat verstopt tussen bosjes. Meestal lopen er wel enkele mensen voorop het pad voorbij. Dit vind ik een van de mooiste paadjes van de Kennemerduinen. Het kustpad en veel andere afgeleide paden laten het rechts liggen, daardoor is het misschien gelukkig niet zo bekend. Toch is het in de loop van de tijd flink afgetrapt het gaat over een reeks van topjes omhoog en omlaag tussen droge duinroosjeshellingen en mosduinen door en gaat langs een paar echte bergpasjes met paden van rechts, vanaf het fietspad. In het voorjaar is hier van alles te zien, later bloeien de duinroosjes en zie je er vleugeltjesbloem. Nu zien we vooral veel bezemkruiskruid, een zich sinds de tachtiger jaren overal verspreidende soort, oorspronkelijk uit Zuid-Afrika die langzamerhand overal te zien is en soms een heel duinvalleitje kan overgroeien met zijn gele bloemen. Op fotoos van de wandeling van april zie ik hem niet. Ik vraag me af of ik eromheen heb gefotografeerd omdat ik vind dat hij hier eigenlijk niet hoort.
Hier en daar staan paddestoelen. Wat verder vooral opvalt dat er zo weinig nog bloeit, geen viooltjes, een plukje tijm. Ik denk het resultaat van de droogte, net als die massale aanwezigheid van dat gekke bezemskruiskruid. Verderop hebben ze stukken duin die volledig vergrast en verstruikt waren vrij gemaakt, open voor een nieuw begin. Ik ben benieuwd wat er over enkele jaren te zien zal zijn en ben bang voor meer bezemkruiskruid. We buigen naar rechts af richting Oosterplas. Langs het pad valt me op hoeveel wegedoorn er staat een lagere boomsoort die ook bijzonder is voor het duingebied, maar zoveel als hier heb ik er zelden gezien. Het valt me voor het eerst op. Bij de splitsing van het pad bij de Oosterplas staan nog enkele reusachtige populieren overeind ik schat zo n tachtig jaar geleden geplant, een mastodont ligt al wat jaren geveld en in stukken op de grond. Ze hebben nu ongeveer hun maximale leeftijd, zoals heel veel soortgenoten in het land, tot zorg van veel gemeenten en het is elke keer weer verbazingwekkend dat ze er nog staan. De Oosterplas ligt er strak en glad als een spiegel bij. Ook mooi de grote bossen met wollige bladen van voorjaarshelmkruid, die in het komende voorjaar gaan bloeien.
We klimmen langs een zanderig duin de Starreberg op, tussen duindoorn door. Bovenop weids uitzicht. Een van de twee jonge vrouwen die er zitten probeert ons een paar burlende herten te laten zien, maar ik kan ze niet vinden. Het burlen hoor ik wel. De regen is inmiddels al wel weer even opgehouden. Maar het is hier boven op het duin in de wind nogal fris. Beneden in de duinvallei lopen een paar zwarte paardjes en een Hooglander. Het berkenbos dat er staat heb ik in de loop van de tijd zien opkomen vanaf bijna niets. We lopen verder met links van ons een van de dennebossen met hoge bomen hoog op het duin. Dan komen we bij het fietspad dat in een boog door het duin loopt. Ons pad slingert als een liaan (of slang) eromheen, tamelijk afwisselend door allerlei dunne bosjes en over open stukjes duin, over een hoge heuvel aan de andere kant, uitziend op natte duinvalleien en bossig duin.
We volgen het pad over een kleine vlakte met kruipwilg waar in de vroege zomer orchidee├źn groeien en later duizendguldenkruid. Het betekent vast iets dat er eigenlijk geen spoortje van kleur is te zien tussen al het groen. Het is me al meer opgevallen dat dit jaar op veel plaatsen eigenlijk alles wat bloeit al een paar maanden geleden is uitgebloeid. Het pad komt uit bij een majesteitelijk groot en hoog geel stuifduin achter een pad dat uit Duin en Kruidberg komt. We gaan linksaf. Langs het pad liggen natte duinvalleien die onder water staan. Een gelukkig gevolg van de regen van de laatste weken, vroeger dan andere jaren. Ik had gehoopt er nog wat gentiaantjes te zien net als vorige week op weg naar Egmond, maar zie niets.
Het pad komt uit op een kruising met het fietspad. In de bocht van het fietspad ligt de vlakte van Groot Olmen waar een paar jaar terug de middeleeuwse boerderijen zijn gevonden. Wij gaan een paadje op richting strand en zee, over een hoge duinenrij naar een vallei. Vanuit de hoogte heb je goed uitzicht op de vlakte van Groot Olmen. Het pad gaat door een vallei en dan nog eens over een duinenrij voor het afdaalt naar een nieuwe strandopgang iets ten noorden van Parnassia. Weer veel zand op het pad, maar het valt eigenlijk nog wel mee doordat de regen het wat minder mul heeft gemaakt. Het gebied heeft een beetje een bergachtig karakter. De strandopgang is tegelijk ook een onderzoeksproject. Het laat op een nogal indrukwekkende manier zien hoe de wind het zand van het strand over het duin tilt en aan de andere kant weer neerlegt, een natuurlijke manier om de elementen de kust te laten versterken. Er is een groot breed duin ontstaan met daarachter in de diepte tussen het zand een vallei waar nu water in staat. Het fietspad gaat op een verhoging over betonnen platen om het niet onder te laten stuiven.
Via het strand lopen we naar Parnassia, in de verte ligt Zandvoort. In Parnassia (alleen pinnen, vaak niet apart afrekenen) zetten we ons aan de kleine tweepersoonstafels die in een rij naast elkaar staan en zitten zo toch bij elkaar. Het afrekenen na hapje en drankje gaat zonder enig probleem, gescheiden. De bediende vraagt zelfs wat we willen: apart of samen. De toiletinrichting met mannnen- en vrouwenwc s in elkaar gevlochten blijft een van de merkwaardigste van het land (en ver daarbuiten). Na Parnassia moet je een stuk over het verharde fietspad. Naar een mooie batte vallei met een pad erdoor. Je mag erdoor langs de witte paaltjes als je geen bezwaar hebt tegen natte voeten. We lopen dus nog maar een stukje verder over het fietspad eromheen.
Langs de plassen kom je bij een trap de Hazenberg op met een weids uitzicht richting Zandvoort en naar de andere kant de hoogovens van Tata Steel, met daarvoor het bijzondere paraboolduin De Bruid van Haarlem met zijn witte toppen, een aparte combinatie. Aan de oostkant spreid het Vogelmeer zich uit. Vanuit het zuiden kun je het duin beklimmen over een zeldzame duinkam over de topjes van een duinrichel. Wij dalen aan de andere kant af richting Vogelmeer maar slaan weer af naar links voor een extra stukje door de vallei waar we zijn gekomen om aan de noordkant van het Vogelmeer eromheen te lopen. Het wat donkere licht van de de dag geeft weerspiegelt in het water. Vanaf het pad aan de overkant van het water kijken we uit op de Hazenberg aan de andere kant. Om het meer heen lopen we in een soort rechte kronkellijn tamelijk snel naar de Konijnenberg en speelvijver het Wed. Rechts op een duin ligt het kruis van de Erebegraafplaats aan ze Zeeweg waar o.a. Hannie Schaft en haar makkers liggen begraven. Vanaf de Konijnenberg is er vooral uitzicht op op boomtoppen. En verder op 1 wit huis bovenin het duin bij Bloemendaal en een stukje Wed met erachter de watertoren van Overveen, die met zijn kantelen wat van een kasteel heeft.
Bij het Wed wordt niet gespeeld maar nog wel gezwommen, verbazingwekkend genoeg. En er staan al in het begin aan de rand in een rand met riet en kruipwilg nog enkele bijzonder bloemtjes te bloeien: witte parnassia, gele bitterling en roze duizendguldenkruid, met nog wat rozetjes van orchidee-en. Vanaf Parnassia is er flink doorgelopen, sneller dan mijn gewone tempo. Waardoor ik wat achterop raak. Niet zo n heel groot probleem, verderop komen we wel weer samen. Ik vind in principe dat het niet zo n probleem als mensen sneller lopen en dat er zoveel mogelijk ruimte moet zijn om mee te lopen, ook met verschillend tempo. Maar ik merk dat ik door het bij proberen te blijven wat minder makkelijk nog even bij het een en ander stil sta. En het maakt me duidelijk dat mijn eigen tempo wat minder is geworden in de laatste jaren. Door de bloemetjes ben ik verder achter geraakt. Maar ook nu wordt verderop bij het bezoekerscentrum op de achterblijvers gewacht.
Langs de Zeeweg lopen we terug naar het station. We steken over bij het merkwaardig onuitnodigende pannekoekenhuis De Hemelse Pannekoek, weinig aankleding, auto s voor het raam, met bijna nooit bezoek. Een deelnemer loopt hiervandaan meteen door naar de auto bij de sporthal. Er is nu in elk geval wel bedrijvigheid, er wordt muziek voor de avond voorbereid. Nog een stukje groen en tussen spoor en villa s door zijn we terug bij het station. Met de overgeblevenen nemen we nog (ruim) de tijd voor een afscheidsdrank. Dit is een belachelijk lang verslag geworden. Wat denk ik te maken heeft met de gedachten die de wandeling van dinsdag bij me opriepen en die erom vroegen op een rijtje gezet te worden. En die al schrijvend klaar bleken te liggen. Want toen ik begon had ik eigenlijk nog geen idee. Ik vond het een erg prettige wandeling, met een ontspannen en gezellige sfeer met leuke gesprekken. Dat we aan het eind nogal snel liepen doet daar niet veel aan af. Ik bedank iedereen voor de fijne dag. Wellicht tot een volgende wandeling. (Ik stuur later nog bericht als de foto s netjes bij elkaar staan.)
Foto's

Kijk hier voor de foto's van deze tocht.

 
Reacties deelnemers
Lien M. (23-10-2019)
Wauw! Mijn complimenten Dik wat een verslag! Ik ben het met Wim eens en volgens mij heb ik het je in de trein terug ook nog geadviseerd ;-) ga een boek schrijven, over je passie voor natuur en bloemen, over je leven of al je belevenissen. Maar om bij deze wandeling te blijven, ik heb ook een hele gezellige dag gehad! En vond het een prachtige wandeling. Ja wandelsiters komen om te wandelen en zetten er nog wel eens de pas in, jij deelt je passie voor bloemen en de natuur met wandelen, fijn dat we met elkaar hierin een compromis vonden! De groep met bekende en onbekende klikte als een groep oude vrienden, een fijn gevoel. Voor herhaling vatbaar Dik ! Bedankt voor de organisatie. Medewandelaars graag tot ziens op een volgende wandeling. Groetjes Lien 
Wim E. (23-10-2019)
Beste Dik en meelezende anderen, Je kan een boek samenstellen van je jwandelreacties! En ook de bediening en betaling in Parnassia liep gesmeerd. Bedankt en tot een volgende keer. Ik ben benieuwd naar de foto s Alle goeds, Wim  
Sheila P. (23-10-2019)
Beste Dik Heb het nog niet helemaal gelezen,daar ga ik eens rustig voor zitten, maar fijn om te lezen dat jij ook zo genoten hebt! Ik vond het ook reuze gezellig, kende nog niemand, maar vond het een fijne groep! Hartelijke groet, Sheila 

Carpoolen, voorpret of even laten weten wat je vond van de tocht?
Plaats een bericht (alleen voor deelnemers)


terug

deze pagina is zichtbaar voor alle bezoekers van de site www.dewandelsite.nl

  •  
  • LOPUS wandelvakanties
  • TT wandelreizen