Vrijdag
10-09-2021 10:55
Reacties: Rond Garderen -Boeschoten, Bergsham en De Wilde Kamp
provincie Gelderland  vertrekpunt eindpunt Garderen (rondwandeling)  afstand 18  aantal deelnemers op dit moment 5
 
Reactie dik v. (organisator / kaartlezer)  (12-09-2021)
Hier een verslag van de wandeling van vrijdag bij Garderen, de fotoos komen later.
Vorig jaar was het op voorhand duidelijk dat het een warme dag zou worden, uiteindelijk rond de 35 graden. Het voordeel van de wandeling is dan weer dat hij vrijwel helemaal door het bos loopt. Met de conclusie dat het wandelen in het bos bij hogere temperaturen goed te doen is. Vooral in loofbos. Dit jaar was de warmte weer over zijn hoogtepunt - na temperaturen van iets boven de 25 graden vorige week. Het weerbericht voor vandaag voorzag vooral wolken, met misschien wat zon en later in de middag regen, en eventueel onweer. Niet duidelijk was hoeveel en hoelaat. Ongetwijfeld zou het bos ook ten tegen regen en eventueel onweer enige beschutting bieden. Ook vandaag merkten we hoe het vooral onder loofbos meteen een aantal graden koeler is, toen we vanonder nog tamelijk warm en droog naaldbos onder een aantal stevige eikekruinen kwamen waar het meteen wat koeler was. Wellicht is er bij warmte geen beter plek om te zijn dan in het bos. Met zijn vijven vertrokken we iets over 11 uur van t Smulhuis in Garderen, dat speciaal voor ons iets eerder open was (net als vorig jaar). Met een afmelding. Iets later dan aanvankelijk gepland, in verband met een onzekere ov-verbinding. Beginnend met een stukje door Garderen langs de mooie Garderense kerk (eind 19e eeuw, met een toren van rond 1000) en de omgeving ervan. Met ervoor nog een kerkelijk centrum in een typisch gebouw uit begin vorige eeuw, met opvallend grote ramen, misschien een oude school en erba enkele oude boerderijen. Waarna we voor Molen De Hoop (1852) op de weg uitkwamen.
Om in het bos te komen moeten we daarna wel eerst een stuk langs de Oud Millingerweg. Langs de Garderense Eng, waarvan nog stukjes langs de weg te zien zijn. Maar er lag hier vooral een bungalowpark, tenslotte zijn we op de Veluwe. Bij de Garderense Engweg konden we het bos in. De aanleiding van de wandeling waren de duizendjarige eikenstoven die op de heide van de Wildekamp moeten staan. Waar die jaartallen precies vandaan kwamen kan ik niet meer terug vinden, het lijkt slechts om enkele honderden jaren te gaan. Maar ook dat is voor een boom in Nederland bijzonder oud. Al zoekend stuitte ik op een cultuurhistorische rondwandeling rond Bergsham waarvan ook een boekje is, dat meer interessante plekken opleverde zoals grafheuveels, de landbouwenclave Boeschoten, het hooggelegen Bergsham en het gat van Zus. Op de Wilde Kamp zelf liggen ook verschillende sporen van oude bewoning zoals door wallen omgeven percelen in het bos en grafheuvels; de naam ‘Wilde Kamp’ duidt op een kamp, een omwald landbouwperceel te midden van een bos of hei. Genoeg voor een interessante, cultuurhistorisch getinte, (bos)wandeling. Het lastigst was een goed verbinding met een startpunt in Garderen. Hoewel het eigenlijk niet zo lastig was, er bleek maar een weg reeel, zoals we nu liepen.
In het bos lopen we langs open veldjes en lage walletjes hier en daar voor we op de heide van de Wildekamp, nog steeds volop in bloei nu, bijna half september. Geen uitgestrekte heide zoals de Elspeetse heide, maar een flink stuk heide in het bos, met wel nogal wat dennen en eiken verspreid tussen de bloeiende heide, maar met eigenlijk opmerkelijk weinig gras. Hier en daar zijn er banen opengemaakt waar de heide is verwijderd, mogelijk een poging om de heide een diverser leeftijdsopbouw te geven. Zoals ze tegenwoordig ook in bossen doen om in het bos een natuurlijker leeftijdopbouw te laten ontstaan. Iets voorbij de Hooiweg steken we de heide over naar een plek met grote eikenstoven of -stobbe, het lijken kringen van eiken, maar de stammen komen in feite van een enkele stam waarvan vaak de kern is weggerot. De stoven hier zijn zijn flinke stoven, met een breedte van een aantal meters en een klein ruimte in het midden. Er moeten hier ook eikenculsters staan met een omtrek van rond de dertig meter, waar je binnenin kan staan met de stammen rondom je. De grote stoven hier lijken ook anders te zijn ontstaan dan die elders meestal het gevolg van een hakhoutcultuur, ontstaan uit eiken waarvan de stammen om de vijf of tien jaar gekapt werden. Dergelijke hakhoutstoven zijn als je oplet op veel plaatsen in Nederland te vinden, zoals in de Drunense Duinen en in de duinen bij Duin en Kruidberg en bij Bergen en Castricum.
De eikenstoven, -stobben of -clusters ontstonden waarschijnlijk, zoals bleek uit recent onderzoek, door afgrazen van de boomtoppen door schapen die jonge stammetjes wegvraten. De boom groeide daardoor alleen met horizontale takken in de breedte, in de beschutting van heideplanten. Die takken schoten zelf ook weer wortel en groeiden door als zelfstandige struiken. Toen de begrazing ophield, groeiden ze door als boom. We steken de heide opnieuw over en komen aan de andere kant langs nog grote enkele eikestoven. Na een stukje weg komen we weer in het bos, waarbij ik even gedesorienteerd ben als we weer het bos inlopen zodat we uitkomen bij de Apeldoornsestraat, met bekend busstation, waardoor meteen duidelijk is hoe we wel moeten lopen. iets verderop komen we bij de onverharde Oude Barneveldseweg, bij een aantal leemkuilen waar lange tijd leem werd weggegraven, maar waar we (ook dit jaar) niet oplettend aan voorbij zijn gelopen. Over de Maalweg lopen we naar een aan het begin sterk vergrast heideveldje aan de Maalweg waar aan de andere kant van de heide restanten van zandduinen zijn, begroeid door heide of gras, of in het bos. Verderop groeit er wel meer heide op het golvende stuk heideveld. Een picknicktafel op een hoek is een mooie pauzeplek. Rond drie uur wordt regen verwacht, blijkt.
Over een smal pad tussen bos en heide lopen we naar het Waterse Meer naast de heide tussen bos en kwetsbare natuur, met waterlelies, een oude schapenwas. Daarvandaan lopen we door gemengd bos naar de landbouwenclave van Boeschoten. Het Gelders landschap probeert hier net als op andere plaatsen een 19e eeuws agrarische bedrijfsvoering gaande te houden. Bij de schaapskooi aan het begin van de schapendrift tussen hoge beuken staan een paar grote picknicktafels, deels in de schaduw. Met een fietspad er achterlangs is het hier ook wat drukker. Mooiere plek is niet gauw te vinden. Daarna lopen we al gauw langs de boerderijen, nog een schapenkooi en het open akkerbouwveld van Boeschoten, waar vorig jaar een haverveldje lag met hangende korfjes. Een grote volstrekt niet 19e eeuwse combine, veel te groot ogend voor het gebiedje, was bezig de haver te oogsten. Nu stond er hoge mais maar ook een veldje met klaver en andere vlinderbloemigen, o.a. rode inkarnaatklaver (uit Zuid-Europa). Langs de meidoornhaag bloeit dovenetel en zeegroene muur, langs de akker een rand met veelkleurige imkerbijenbloemen, maar niet geschikt voor onze inheemse wilde bijen. Zigzaggend door vooral naaldbos, met nogal wat sparren waaronder hier en daar de bijzondere Douglasspar en wat conifeerachtige, waarschijnlijk thuja (levensbooem), met een enkel hoekje teveel. We komen uit aan de Garderenseweg vlak voor familierestaurant De Wildebras, vlak langs de klimtuin in het bos.
Geen mensen op het terras, maar de deur staat open, dus we gaan zitten voor een drankje en een hapje. Vorig jaar zaten we hier nog midden in de coronamaatregelen, en was er voor ons negenen maar net plaats (in augustus). Voor we verder gaan begint het te regenen. Hard genoeg om regenkleding aan te trekken. Terecht, want eenmaal in het bos begint het langzaamaan harder te regenen. Lopend door het bos richting Bergsham komen we via een mooie bospaadje net als vorig jaar anders uit dan gepland. Het is onduidelijk of het goede pad van de kaart er wel is. Volgend jaar extra opletten, met kompas erbij. Via Hooiweg en Hoge Boeschoterweg komen we bij het hoogste punt bij Bergsham (54,4 m.) aan de Hoge Boeschoterweg vanwaar je vroeger uitzicht had tot op de Zuiderzee. Bij de kruising van de wegen staat Japanse duizendknoop en nog een exotische duizendknoop met lange rode pluimen, waarschijnlijk ontsnapt uit de tuinen van villa s langs de weg. Op het hoogste punt ligt een mooie groep grote grafheuvels op een heideveld. De grafheuvels getuigen net als die op de Wilde Kamp van de zeer oude bewoning van het gebied. En de ligging op deze plek maakt nog eens duidelijk dat het hele gebied lange tijd een open gebied is geweest met heide en open zand met ver uitzicht. Reden voor vroegere bewoners zich juist hier te vestigen. Voordat het gebied bebost werd, was dit een van de mooiste uitkijkpunten van de noordelijke Veluwe.
De grafheuvels zien we vlak erna als we aan de andere kant van de heide langs lopen, langs buurtschap Bergsham, genoemd naar de 54 meter hoge Hamberg of Bergsham aan de andere kant van de heide. Het was vorig jaar bij Bergsham even zoeken naar het goed paadje, dat begint bij een poeltje. Vrijdag missen we het buurtschapje omdat wedoor het bos erlangs lopen, maar ik zie dat het mogelijk moet zijn langs een paadje ook langs de bebouwing in het bos te lopen. Opnieuw langs de heide met grafheuvels, nu aan de andere kant en dan de Lage Boeschoterweg oversteken (op 40 m.) naar het Gat van Zus, gedacht wordt ontstaan als een doodijsgat. Ontstaan op een plek waar zware ijsresten van een smeltende gletschertong aan het eind van de voorlaatste ijstijd (150.000 jaar geleden) een diepe kuil hebben veroorzaakt. Of waar een ijsklomp in de ondergrond was achtergebleven die, toen hij was gaan smelten toen het warmer werd, een gat veroorzaakte. Dat verklaart het gat. Zus verwijst naar de zus van de landeigenaar van Boeschoten, een aanzienlijke dame die ook over de omgeving schreef en die eigenares was van de grond. De regen maakt dat we wat vlugger doorlopen. Via de weg door het bos komen we terecht bij de Beeldentuin aan de Oude Garderense Weg. Daarna lopen we langs vakantiehuisjes terug naar de Wilde Kamp, met eikenstoven en grafheuvels.
Door het bos bij de Wilde Kamp komen we langs de Garderense Eng, de weg en molen De Hoop terug in Garderen. Om iets voor vijf. Met zijn vieren nemen we nog een afsluitingsdrankje. De bus komt pas weer tegen zessen. Jammer van de regen na drie uur, maar eigenlijk iedereen is het erover eens dat het een interessante wandeling blijft. Reden om hem meer te lopen, dus als het kan vorig jaar weer. Om ook de onduidelijke plekken nog wat duidelijker te krijgen. Wel een wandeling met weinig flora en ook niet veel vogels, wellicht door de tijd van het jaar. Met af en toe paddestoelen, maar ook niet heel veel. Maar het is dan ook alweer een paar weken tamelijk droog. De bloeiende heide maakt het dan wel weer het goede moment. Iedereen bedankt voor het meewandelen en voor de prettige sfeer. Bert bedankt voor het meerijden. Ongetwijfeld tot ziens bij een volgende wandeling. Fotoos komen later.
 
Reacties deelnemers
Akke V. (11-09-2021)
Dank, Dik, voor weer een mooie wandeldag! We troffen een typische nazomerdag met een aangename temperatuur en de heide nog in bloei, maar toch ook al een mooie herfstige lichtval. Dat gecombineerd met het gezellige wandelgroepje zorgde voor een sfeervolle dag. Zie mijn foto s via de link hieronder. Jammer dat het laatste deel van de route minder uit de verf kwam vanwege de regen. Maar goed voor het bos natuurlijk! Dank allen en graag tot ziens! Groet, Akke 
https://myalbum.com/album/fGdHUFbKeu3D..


Carpoolen, voorpret of even laten weten wat je vond van de tocht?
Plaats een bericht (alleen voor deelnemers)


terug

deze pagina is zichtbaar voor alle bezoekers van de site www.dewandelsite.nl

  •  
  • LOPUS wandelvakanties
  • TT wandelreizen