Reacties en foto's

dik v

( organisator / routebegeleiding ) 02-04-2023

Het was een mooie en prettig ontspannen wandeling afgelopen woensdag (29 maart) langs de landgoederen bij Overveen, een wandeling die ik denk sinds 2014 elk jaar in deze tijd van het jaar maak met de wandelsite. En dan met name door de buitens Koningshof en Elshout. Ook het weer hielp mee, droog en grotendeels zonnig, wel met een frisse wind, die ons niet belette een vrij ruime pauze te nemen boven op het uitkijkpunt op de Appelberg in Koningshof, met twee bankjes. Tijdens wandelingen door landgoederen in deze tijd is met alle er bloeiende stinzesoorten voor belangstellenden altijd veel te zien in het (vroege) voorjaar en het zijn dan ook geen wandelingen voor mensen die vooral willen doorlopen. Er waren dan ook uiteindelijk geen deelnemers meer bij die het te langzaam ging. Behalve een deelnemer die te veel plannen had gemaakt en die in landgoed Koningshof besloot dat ze een weg naar Zandvoort ging zoeken. Voor de anderen kon het niet rustig genoeg naar ik om me heen hoorde. Dat levert dus een prettig ontspannen wandeling op. Hier aan de binnenduinrand bij Overveen in en rond de landgoederen word je verrast door grote aantallen stinzeplanten, samen met wilde soorten van de binnenduinrand en andere wilde planten, met op het moment grote hoeveelheden blauwe bolgewasjes zoals een overvloed van grote sneeuwroem met blauwe bloemen met een wit hart al meteen bij station Overveen (stinzeplant afkomstig uit Klein-Azië). Ook de bermen van de Elswoutlaan kleuren blauw van oosterse sterhyacintjes, met omlaag hangende bloempjes (stinzeplant uit o.a Zuidoost-Europa). Iets verderop vanaf station Overveen in een bosrand met witte bloempjes vrij massaal het vreemde uitje armbloemig look (verwilderd bolletje uit de Kaukasus, ook stinzeplant). De sneeuwklokjes zijn nu vrijwel uitgebloeid. Ook gewone wilde planten vragen om aandacht zoals het groot hoefblad langs de Zanderijvaart, hier alleen met vrouwelijke bloempjes, langs de Elswoutlaan later op de dag een hele rand met alleen mannelijke; de soort lijkt zich alleen via wortelstok voort te planten. Intrigerender is dat je soms niet weet of je hier met een wilde soort te maken hebt of met een stinzeplant, zoals het geval is met de roze vingerhelmbloemen al meteen langs het spoor in Overveen, wel aangeplant als stinzeplant maar vrij algemeen in de binnenduinrand, en de erg zeldzame stengelloze sleutelbloem, wellicht wild langs de Zanderijvaart, volop in Elswout en misschien aangeplant in Koningshof.
De twee landgoederen verschillen nogal van karakter. Koningshof bestaat Nast een klein parkgedeelte rond een grote uitzichtweide voor het 19e eeuwse landhuis voor een groot deel uit duinen met slingerpaden en o.a. een uitzichtbergje en een heus bergpad als in de19e eeuw aangelegde landschapsparkelementen. Elshout is een bijzonder mooi karakteristiek tot de 17e eeuw teruggaand buiten van de binnenduinrand, wat mij betreft een van de mooiste, met nog een strak 17e en 18e-eeuws gedeelte met o.a. opgegroeide linden met eromheen een 19e eeuws landschapspark met een erg mooie vrij indrukwekkende misheuvel (met Zwitserse houten bruggetjes. Vooral Elshout staat ook vol met stinzeplanten, naast wilde bosanemonen en waarschijnlijk stengelloze sleutelbloemen. Zoals zomerklokjes en wilde narcissen (elders in het land wel wild voorkomend), kievitsbloem (ook wild), gele anemoon (wild in o.a. Limburg), een oude roze cultuurvariëteit van de grote sneeuwroem, grote hoeveelheden winterakoniet, enkele nog bloeiend, en blauwe plekken met vrij veel van nog een andere scillasoort, vroege sterhyacint (stinzeplant uit o,a. Midden- en Zuid-Europa ), die erg op kleien sneeuwroem lijkt, maar te herkenen is omdat hij twee blaadjes heeft aan de voet van de stengels (vandaar de Latijnse naam: bifolia, tweebladig). Vlak buiten Elshout vinden we de mooie zilverwitte knikkende vogelmelk met bloemen in trossen aan de stengel, vooral langs de binnenduinrand als stinzeplant en langs de Elswoutlaan vrij veel wit bloeiend maarts viooltje, hier ook misschien als stinzeplant. Dan vinden we op weg naar restaurant het wapen van Kennemerland voorheen De Stinkende Emmer aan de rand van Haarlem bij landgoed Duinvliet ook nog een mooie bosbodem vol blauwe bosanemonen, samen met roze vinerhelmbloem. In de brede sloten en vaarten bloeit dotterbloem. Langs de slootkanten en bijna overal geel bloeiend speenkruid. En hier en daar paarse gestreepte dovenetel.
Behalve de voorjaarsflora is ook overal de geschiedenis onvermijdelijk aanwezig. Dat begint al bij station Overveen, op het ook niet zo bijzonder, maar wel belangrijk geweest voor de ontsluiting van het kustgebied voor toeristen eind 19e eeuw (vandaar een grote fietsenstalling), nog afgezien van het getouwtrek met de familie Borski, bewoners en bezitters van bijna alle landgoederen rondom, bij bouw van station en aanleg van de spoorlijn, die een eigen trappetje naar het station en eigen wachtkamer bedongen en verbod op horeca, tot nog niet zo lang geleden. En dan de landgoederen met hun bewoners. De meer dan gewoon rijke mevrouw Borski kwam Willem I financieel te hulp begin 19e eeuw bij de redding van de net opgerichte Nederlandse Bank voor een faillissement. Het joodse begraafplaatsje van een eind 18e eeuwse op democratische vernieuwing gerichte afsplitsing in de tijd van de Bataafse Republiek van de Amsterdamse Synagoge vanwege het hiërarchische karakter hiervan. De Zanderij met de Zanderijvaart (zand voor stadsuitbreiding van Haarlem en Amsterdam) en het spoorbruggetje over de Zanderijvaart onderwerp van een weddenschap tijdens de aanleg. De oude historische uitspanningen en drankgelegenheden Kraantje Lek en het Wapen van Kennemerland langs de historisch en strategisch belangrijke Duinlustweg, de enige verbindingsweg tussen zuid en noord en oost ene west op deze plek. De Brouwerskolk gegraven voor water voor de bierbrouwerijen in Haarlem. En dan het Kopje van Overveen met over de bomen heen uitzicht op Haarlem, wellicht de plek van waaraf Ruysdael zijn Gezicht op Haarlem met bleekvelden schilderde. Dat bij elkaar maakt dat het niet goed voor te stellen is dat dit anders dan een rustige en trage wandeling wordt waarbij omgeving, flora en historische context voortdurend om de aandacht vragen. Iedereen bedankt voor deze prettige en ontspannen wandeldag. (Bijgaand een link naar een fotoverslag van dezelfde wandeling een jaar eerder, ter vergelijking en met extra informatie, de beelden zullen niet veel verschillen.)

Klik hier voor de foto's van deze tocht

Thea S

06-04-2023

Dag Dik, Ik zie geen link naar foto's in je verslag dat ik via de mail heb ontvangen. Zie ik iets over het hoofd? Groet, Thea

Gemma H

03-04-2023

Het was een mooie en fijne wandeling, dankjewel hiervoor en voor de foto’ s natuurlijk, nog even nagenieten, groetjes Gemma

jose z

02-04-2023

Dank je Dik voor de mooie wandeling en het mooie verslag. Weer veel gezien vandaag. Was ook gezellig. José.